Małgorzata Golińska

Dziękuję. Pani Marszałek! Wysoka Izbo! Projekt ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw wprowadza kilka zmian, które wynikają przede wszystkim z potrzeby usprawnienia procedur inwestycyjnych i zostały w dużej mierze zaproponowane w ramach prac międzyresortowego zespołu do spraw przeglądu uwarunkowań procesów inwestycyjnych w naszym kraju. Te rozwiązania są wynikiem pracy ludzi, którzy od lat pracują przy wydawaniu decyzji czy pozwoleń. To oni wiedzą o najczęściej występujących przyczynach opóźnień tego procesu i dokładnie wiedzą, jak i co można usprawnić bez szkody dla sukcesu samej inwestycji, ale z uwzględnieniem kwestii środowiskowych. Wśród proponowanych zmian są takie, które mają na celu usprawnienie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz usprawnienie przygotowania i realizacji inwestycji, w szczególności inwestycji liniowych w zakresie inwestycji drogowych, takich, które będą służyły inwestycjom wodnym i przeciwpowodziowym, a więc istotnych z punktu widzenia zadbania o bezpieczeństwo powszechne, jak również takich, które będą realizowane w zakresie obronności i bezpieczeństwa naszego państwa, co jest szczególnie istotne w sytuacji trwającej za naszą wschodnią granicą wojny. Są to również rozwiązania zdejmujące zbędne w naszej ocenie obciążenia administracyjne z organów, a także prowadzące do oszczędności dla budżetu państwa. Przedstawię najważniejsze z proponowanych zmian. W ustawie ocenowej przewiduje się wprowadzenie dla organu właściwego do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązku przeprowadzenia na początkowym etapie postępowania analizy zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. To ważne, bo dotychczas działo się to na późnym etapie, co wymagało czasu, zaangażowania i środków finansowych, a mogło się okazać, że inwestycja czy przedsięwzięcie są niezgodne z miejscowym planem. Przewidujemy również wyraźne określenie katalogu inwestycji uznanych za inwestycje strategiczne, które nie wymagają badania zgodności lokalizacji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Proponuje się, żeby do dotychczasowej listy takich inwestycji dodać linie tramwajowe, metro czy inwestycje w zakresie lotniska użytku publicznego, inwestycje wymagające koncesji geologicznych, a także - co szczególnie ważne w dobie wojny trwającej na Ukrainie - realizowane w zakresie bezpieczeństwa i obronności naszego państwa. Ponadto dążymy do wyeliminowania wątpliwości interpretacyjnych dotyczących zarówno liczby, jak i sposobu przedstawiania rozwiązań alternatywnych wymaganych do opisania w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Wprowadzamy zupełnie nowe regulacje dotyczące wdrożenia zapisów art. 2 ust. 4 europejskiej dyrektywy w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, zgodnie z którymi państwo członkowskie w wyjątkowych przypadkach może zwolnić dane przedsięwzięcie z obowiązku stosowania tej dyrektywy. Decyzja o zwolnieniu danego przedsięwzięcia z obowiązku stosowania dyrektywy - co oznacza brak konieczności uzyskiwania decyzji środowiskowej i przeprowadzenie przez GDOŚ uproszczonej oceny środowiskowej na etapie decyzji inwestycyjnej - zapadać będzie w drodze rozporządzenia Rady Ministrów. Co ważne, implementacja tego zapisu jest istotna również dzisiaj, w sytuacji wojny na Ukrainie. Chcemy mieć instrumenty w przyszłości ewentualnie potrzebne. Zmiany w tzw. specustawie drogowej dotyczą szczególnych zasad przygotowania i realizacji inwestycji na drogach zawierających elementy o istotnym znaczeniu dla obronności lub bezpieczeństwa państwa. Proponujemy także uchylenie przepisu o utracie mocy przepisów specustawy drogowej ostatniego dnia grudnia 2050 r. Wskazujemy, że rozwiązania zawarte w przepisach obowiązującej specustawy sprawdzają się i powinny pozostać na stałe w porządku prawnym. Zmiany dotyczą również ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego oraz ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym. Mają one na celu usprawnienie inwestycji w zakresie realizacji CPK, m.in. poprzez doprecyzowanie przepisów dotyczących prac wstępnych. Wprowadzamy także zmiany w ustawie o ochronie przyrody, m.in. uznanie 10-letnich planów zadań ochronnych dla obszarów Natura 2000 za plany bezterminowe. Oczywiście te plany będą podlegały przeglądowi co 6 lat, będą aktualizowane w wyniku tego przeglądu i zgłaszanych potrzeb ochrony środowiska, ochrony siedlisk przyrodniczych, ochrony gatunków roślin czy zwierząt. Natomiast sporządzanie takich dokumentów wyłącznie na czas 10 lat, tak jak dzieje się dzisiaj, powoduje, że znaczne zasoby finansowe i organizacyjne regionalnych dyrekcji ochrony środowiska są w dużej mierze poświęcane właśnie na te prace ustanawiające dokumenty planistyczne, a nie na realizację samych działań ochronnych, tak kluczowych z uwagi na powołanie i funkcjonowanie samych tych organów. Wprowadzamy również zmiany w ustawie o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych, a także w ustawie - Prawo wodne. Mają one na celu usprawnienie inwestycji, które są prowadzone przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie. Wprowadzamy też zmiany w ustawie o przygotowaniu i realizacji inwestycji w zakresie obiektów energetyki jądrowej oraz inwestycji towarzyszących, a także w ustawie - Prawo atomowe. Mają one na celu przyspieszenie procesu inwestycyjnego budowy elektrowni atomowych w naszym kraju. Proponujemy także podniesienie maksymalnego limitu wydatków budżetu państwa przeznaczonych na sfinansowanie realizacji nowych zadań Państwowej Agencji Atomistyki w latach 2024-2033. To są główne, najważniejsze zmiany. Oczywiście poza tymi propozycjami projekt ustawy zawiera inne, drobniejsze zmiany mające na celu usprawnienie procesu inwestycyjnego. Jednocześnie Rada Ministrów przedstawiła autopoprawkę do projektu, która dotyczy zmian w specustawie jądrowej, polegającą m.in. na dodaniu organów opiniujących w procedurze wydawania decyzji zasadniczej dla inwestycji w zakresie budowy obiektu energetyki jądrowej - ministra właściwego do spraw środowiska w zakresie wpływu inwestycji na politykę surowcową państwa i ministra właściwego do spraw aktywów państwowych w zakresie wpływu inwestycji na aktywa państwowe. Tak jak powiedziałam na początku, projekt jest wynikiem pracy kilku resortów. Za to zaangażowanie, zarówno na etapie pracy w grupie roboczej, jak i na etapie międzyresortowego zespołu do spraw przeglądu uwarunkowań procesów inwestycyjnych w naszym kraju, bardzo dziękuję. Proszę Wysoką Izbę o przyjęcie tego projektu. Bardzo dziękuję. «